DIGITAL LIBRARY OF LAO MANUSCRIPTS
ໂຄງການ ຫໍສະໝຸດດິຈິຕອລໜັງສືໃບລານລາວ
ໂຄງການ
ໂຄງການສ້າງຫໍສະໝຸດດິຈິຕອລໜັງສືໃບລານນີ້ ແມ່ນໂຄງການ 3 ປີ ເຊິ່ງເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນຢ່າງເປັນທາງການແຕ່ເດືອນ ຕຸລາ ປີ 2007 ໂດຍການຮ່ວມມືລະຫວ່າງ ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດລາວ, ມະຫາວິທະຍາໄລ ປັສເຊົາ (University of Passau) ແລະ ຫໍສະໝຸດແຫ່ງລັດ ຢູ່ກຸງແບັກແລັງ ສ.ສ. ເຢຍຣະມັນ (Staatsbibliothek zu Berlin).
ໂຄງການນີ້ໄດ້ຮັບການເຫັນດີຈາກລັດຖະບານ ສ.ປ.ປ.ລາວ ພ້ອມທັງໄດ້ຮັບການອະນຸຍາດໃຫ້ນຳສະເໜີຂໍ້ມູນຕ່າງໆຜ່ານອິນເຕີເນັດ.
ຮູບຖ່າຍໃບລານ ອັນເປັນຮູບຂາວດຳເງົາສີເທົາ ໄດ້ປັບປ່ຽນໄປຢູ່ໃນຮູບແບບດິຈິຕອລແລ້ວ ໂດຍບໍລິສັດ ແຮມັນ ອຸນທ໌ ແຄຼເມີ (Herrmann und Kraemer GmbH & Co. KG) ຢູ່ເມືອງກາມິສ - ພັຣເທັນຄິຣເຄັນ (Garmisch-Partenkirchen) ສ.ສ. ເຢຍຣະມັນ, ມີໄມໂຄຼຟີມທັງໝົດຫລາຍກວ່າ 1,000 ກໍ້ ຖ່າຍໄວ້ໃນໄລຍະດຳເນີນໂຄງການປົກປັກຮັກສາໜັງສືໃບລານລາວ. ການຖາຍພາບສີດວຍກອງດິຈິຕອລ ດຳເນີນການໂດຍ ຫໍສະໝຸດແຫງຊາດລາວ.
ຕົ້ນແບບຂໍ້ມູນ ແລະ ການອອກແບບຖານຂໍ້ມູນໂດຍ ຈັສຕິນ ຣີສ (Justin Reese) ຮ່ວມກັບ ຈັສຕິນ ແມັກຄາທີ (Justin MacCarthy) ເຊິ່ງ ຮະຣັນ ຮຸນດີອຸສ (Harald Hundius) ແລະ ເດວິດ ວອຣ໌ເຕິນ (David Wharton) ເປັນຜູ້ໃຫ້ຄຳຊີ້ແນະ. ເນື້ອໃນຂອງເວັບໄຊໂດຍ ຮະຣັນ ຮຸນດີອຸສ ແລະ ເດວິດ ວອຣ໌ເຕິນ ການພັດທະນາຖານຂໍ້ມູນ ແລະ ການເຊື່ອມໂຍງຖານຂໍ້ມູນກັບເວັບໄຊ ໂດຍ ຈັສຕິນ ຣີສ ຮ່ວມກັບ ຈັສຕິນ ແມັກຄາທີ.
ເຊີເວີຂອງຫໍສະໝຸດດິຈິຕອລນີ້ ຕັ້ງຢູ່ ແລະ ດູແລໂດຍ ພະແນກອາຊີຕາເວັນອອກ, ຫໍສະໝຸດແຫ່ງລັດ ປະຈຳກຸງແບັກແລັງ. ຖານຂໍ້ມູນດູແລບໍລິຫານຜ່ານອິນເຕີເນັດ ໂດຍຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດລາວ. ຕົ້ນສະບັບຂໍ້ມູນດິຈິຕອລ ແມ່ນໄດ້ມ້ຽນໄວ້ຢູ່ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດລາວ, ຫໍສະໝຸດແຫ່ງລັດ ປະຈຳກຸງແບັກແລັງ ແລະ ສະຫະພັນໂຮມຫໍສະໝຸດ (BGV, Gemeinsamer Bibliotheksverbund) ແຫ່ງສ.ສ. ເຢຍຣະມັນ.
ຄລິກບ່ອນນີ້ເພື່ອເຂົ້າໄປເບິ່ງຂໍ້ມູນເຕັກນິກ ກ່ຽວກັບໂຄງການນີ້.
ໂຄງການໄດ້ຮັບທຶນອຸປະຖຳຈາກມູນນິທິເພື່ອການຄົ້ນຄວ້າວິໄຈເຢຍຣະມັນ (DFG, Deutsche Forschungsgemeinschaft) ແລະ ກະຊວງການຮ່ວມມືທາງເສດຖະກິດ ແລະ ການພັດທະນາ ແຫ່ງສະຫະພັນ ສາທາລະນະລັດ ເຢຍຣະມັນ (BMZ, Federal Ministry of Economic Cooperation and Development) ພາຍໃຕ້ແຜນງານຮ່ວມມື ເພື່ອການຄົ້ນຄວ້າວິໄຈກັບປະເທດພວມພັດທະນາ DFG/BMZ. ຄລິກບ່ອນນີ້ເພື່ອເຂົ້າໄປເບິ່ງຂໍ້ມູນເພີ່ມຕື່ມກ່ຽວກັບຮັບທຶນອຸປະຖຳ ຂອງໂຄງການດິຈິຕອລ ໜັງສືໃບລານລາວ
ຈຸດໝາຍຕົ້ນຕໍຂອງໂຄງການດິຈິຕອລໜັງສືໃບລານລາວ ແມ່ນເພື່ອຊຸກຍູ້ສົ່ງເສີມການສຶກສາວັນນະຄະດີ ແລະ ວັດທະນະທຳລາວ ທັງຢູ່ພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ ດ້ວຍການອຳນວຍໃຫ້ເຂົ້າຫາແຫລ່ງຂໍ້ມູນຂັ້ນພື້ນຖານ ທາງວັນນະຄະດີພື້ນເມືອງລາວ ອັນເລືອກເຟັ້ນມາຈາກທົ່ວປະເທດ ຜ່ານອິນເຕີເນັດໄດ້ຢ່າງສະດວກສະບາຍ.
ນອກນັ້ນໂຄງການດິຈິຕອລໜັງສືໃບລານລາວ ຍັງຫາຊ່ອງທາງເພື່ອຊຸກຍູ້ສົ່ງເສີມຕານ່າງການເຮັດວຽກ ແລະ ການປະ ສານງານກ່ຽວກັບການປົກປັກຮັກສາ ແລະ ການຂຶ້ນທະບຽນໜັງສືໃບລານ ຢູ່ບັນດາປະເທດໃກ້ຄຽງ ແລະ ປະເທດອື່ນໆນຳ ໂດຍສະເພາະແລ້ວ ແມ່ນເພື່ອພັດທະນາຫໍສະໝຸດດິຈິຕອລ ໂດຍຫວັງວ່າໃນອະນາຄົດ ຮູບດິຈິຕອລ ຂອງໃບລານລາວ ທີ່ຢູ່ຕ່າງປະເທດ ອາດຈະໄດ້ນຳມາສົມທົບເຂົ້າຢູ່ໃນຫໍສະໝຸດດິຈິຕອລນີ້.
ຜູ້ມີສ່ວນຮ່ວມ
ຄະນະປະທານໂຄງການນີ້ ປະກອບມີທ່ານ ສາສະດາຈານ ດຣ. ຣືດິເກີ ຄອຣຟ (Ruediger Korff) ຫົວໜ້າພາກວິຊາອາຊີອາຄະເນສຶກສາພື້ນແຜ່ນດິນໃຫຍ່ ມະຫາວິທະຍາໄລ ປັສເຊົາ (Chair of Mainland Southeast Asian Studies, University of Passau) ແລະ ທ່ານນາງ ກົງເດືອນ ເນດຕະວົງ ຜູ້ອຳນວຍການຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດລາວ.
ຜູ້ຮັບຜິດຊອບດ້ານວິຊາການ (Project Supervisor) ຄື ສາສະດາຈານ ດຣ.ດຣ. ຮະຣັນ ຮຸນດີອຸສ, ເຄີຍເປັນອາຈານສອນພາສາ ແລະ ວັນນະຄະດີໄທ ແລະ ລາວ ປະຈຳມະຫາວິທະຍາໄລ ປັສເຊົາ ແຕ່ປີ 1993-2004, ໃນເວລາດຽວກັນນັ້ນ ກໍໄດ້ຮັບແຕ່ງຕັ້ງເປັນທີ່ປຶກສາ ປະຈຳໂຄງການປົກປັກຮັກສາໜັງສືໃບລານລາວ. ທ່ານເຄີຍນຳພາການສຳຫລວດ ໜັງສືໃບລານລ້ານນາກວມ 8 ຈັງຫວັດພາກເໜືອຕອນເທິງ ຂອງປະເທດໄທ ເປັນຄັ້ງທຳອິດ ແຕ່ປີ 1971-1974 ຕໍ່ມາກໍ່ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນກໍ່ຕັ້ງ ໂຄງການອະນຸລັກຄຳພີໃບລານລ້ານນາ ໂດຍການປະສານງານຮ່ວມມືກັບ ໂຄງການສູນສົ່ງເສີມສິລະປະວັດທະນະທຳ ແຫ່ງມະຫາວິທະຍາໄລຊຽງໃໝ່ ໃນປີ ຄສ. 2000 ມະຫາວິທະຍາໄລຊຽງໃໝ່ ໄດ້ມອບປະລິນຍາ ສິລະປະສາດ ດຸດສະດີບັນດິດ ກິຕິມະສັກ (ພາສາ ແລະ ວັນນະຄະດີລ້ານນາ) ໃຫ້ແກ່ທ່ານ ເພື່ອເປັນການຮັບຮູ້ໃນວຽກງານປະກອບສ່ວນຂອງທ່ານ ຕໍ່ວິຊາລ້ານນາສຶກສາ.
ຄະນະເຮັດວຽກໂຄງການດິຈິຕອລໜັງສືໃບລານລາວ ປະກອບ 3 ຄົນ ຢູ່ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດລາວ ຄື :
ນັກຄົ້ນຄວ້າ
ທ່ານ ເດວິດ ວອຣ໌ເຕິນ (David Wharton) ໄດ້ເຮັດວຽກນຳພະແນກໃບລານ ທີ່ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດລາວ ແຕ່ປີ 2004 ແລະ ກ່ອນໜ້ານັ້ນ ໄດ້ເຮັດວຽກທີ່ປະເທດກຳປູເຈຍມາແລ້ວ 6 ປີ. ເຄີຍບວດເປັນພະສົງຢູ່ສາຍວັດປ່າ ຂອງປະເທດໄທ ເປັນເວລາ 12 ປີ. ໄດ້ຮັບປະລິນຍາຕີ ຝ່າຍຄະນິດສາດ ແລະ ປັດຊະຍາ ຈາກມະຫາວິທະຍາໄລ ດະເລິມ (Durham University) ປະເທດອັງກິດ.
ຜູ້ຊ່ອຍຄົ້ນຄວ້າ
ທ່ານ ບຸນຈັນ ພັນທະວົງ ພະນັກງານ ວິຊາການ ສັງກັດພະແນກໃບລານ ທີ່ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດລາວ ແຕ່ປີ 2000 ແລະ ເປັນຜູ້ລົງເກັບກຳຂໍ້ມູນໃຫ້ໂຄງການ PLMP ເຄີຍບວດຮຽນຢູ່ລາວ ແລະ ໄທ 15 ປີ. ໄດ້ຮັບປະລິນຍາຕີ ສາຂາພຸດທະສາດບັນດິດ ຈາກມະຫາວິທະຍາໄລຈຸລາລົງກອນຣາຊະວິທະຍາໄລ (ວິທະຍາເຂດນະຄອນຣາຊະສີມາ) ປະເທດໄທ.
ຜູ້ຊ່ອຍດ້ານຖານຂໍ້ມູນ
ນາງ ບົວສີ ສີປະເສີດ ພະນັກງານ ວິຊາການ ສັງກັດພະແນກໃບລານ ທີ່ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດລາວ ແຕ່ປີ 1996 ແລະ ເປັນຜູ້ປ້ອນຂໍ້ມູນເຂົ້າຄອມພິວເຕີໃຫ້ໂຄງການ PLMP ໄດ້ຮັບປະລິນຍາຕີ ພາສາອັງກິດພາກພິເສດ ທີ່ວິທະຍາໄລ ທິບວາລີ ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ.
ອົງການໃຫ້ທຶນແກ່ໂຄງການດິຈິຕອລໜັງສືໃບລານລາວ
ໂຄງການຫໍສະໝຸດດິຈິຕອລໜັງສືໃບລານລາວ ໄດ້ຮັບທຶນຈາກ ມູນນິທິເພື່ອການຄົ້ນຄວ້າ ເຢຍຣະມັນ (DFG, Deutsche Forschungsgemeinschaft) ຮ່ວມກັນກັບ ກະຊວງການຮ່ວມມືທາງເສດຖະກິດ ແລະ ການພັດທະນາ ແຫ່ງສະຫະພັນ ສາທາລະນະລັດ ເຢຍຣະມັນ (BMZ, Bundesministerium fuer wirtschaftliche Zusammenarbeit und Entwicklung) ພາຍໃຕ້ແຜນງານ ການຮ່ວມມືເພື່ອການຄົ້ນຄວ້າກັບປະເທດພວມພັດທະນາ. ການນຳສະເໜີໂຄງການນີ້ແມ່ນການຮ່ວມມື ລະຫວ່າງຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດລາວ, ມະຫາວິທະຍາໄລ ປັສເຊົາ ແລະ ຫໍສະໝຸດແຫ່ງລັດ ປະຈຳກຸງແບັກແລັງ.
ມູນນິທິເພື່ອການຄົ້ນຄວ້າ ເຢຍຣະມັນ DFG ເປັນອົງການຫລັກໃນການໃຫ້ທຶນຄົ້ນຄວ້າວິໄຈ ໃນລະດັບມະຫາວິທະຍາໄລ ແລະ ສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າອື່ນໆທີ່ເປັນຂອງມະຫາຊົນ ໃນປະເທດເຢຍຣະມັນ. ເປັນອົງການບໍລິຫານຕົນເອງ ຕອບສະໜອງທຸກສາຂາວິທະຍາສາດ ແລະ ມະນຸດສາດ ໂດຍການໃຫ້ທຶນໂຄງການຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ອຳນວຍຄວາມສະດວກໃນການຮ່ວມມື ລະຫວ່າງນັກຄົ້ນຄວ້ານຳກັນ.
ມູນນິທິເພື່ອການຄົ້ນຄວ້າ ເຢຍຣະມັນ DFG ໄດ້ເຊັນສັນຍາແບັກແລັງ ວ່າດ້ວຍ ຖະແຫລງ ການເປີດກວ້າງເພື່ອເຂົ້າຫາຂໍ້ມູນ ວິທະຍາສາດ ແລະ ມະນຸດສາດ ໃນວັນທີ 22 ເດືອນຕຸລາ ປີ 2003, ອັນໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມພະຍາຍາມ ໃນອັນທີ່ຈະສົ່ງເສີມຄວາມກ້າວໜ້າທາງວິທະຍາສາດ ໂດຍໃຫ້ທຶນອຸປະຖຳເພື່ອອຳນວຍຄວາມສະດວກໃຫ້ບັນດານັກວິຊາການເຂົ້າເຖິງຂໍ້ມູນໄດ້ງ່າຍ, ສະດວກຕໍ່ການຄົ້ນຫາສິ່ງພິມເອເລັກໂທຼນິກ ແລະ ເພື່ອອຳນວຍຄວາມສະດວກໃຫ້ແກ່ການຄົ້ນຄວ້າທີ່ອີງໃສ່ເອກະສານ ມໍລະດົກວັດທະນະທຳເປັນພື້ນຖານ. ໂຄງການຫໍສະໝຸດດິຈິຕອລໜັງສືໃບລານລາວ ໄດ້ຮັບການອະນຸມັດພາຍໃຕ້ ແຜນງານໃຫ້ບໍລິການ ຫໍສະໝຸດວິທະຍາສາດ ແລະ ລະບົບຂໍ້ມູນ.
ກະຊວງການຮ່ວມມືທາງເສດຖະກິດ ແລະການພັດທະນາ ແຫ່ງສ.ສ. ເຢຍຣະມັນ (BMZ) ເປັນຜູ້ໃຫ້ທຶນແກ່ອົງປະກອບຂອງໂຄງການຕ່າງໆຢູ່ຕ່າງປະເທດ ພາຍໃຕ້ແຜນງານການຮ່ວມມືເພື່ອການຄົ້ນຄວ້າ ກັບປະເທດພວມພັດທະນາ.
ທຶນອຸປະຖຳສົມທົບຈຳນວນໜຶ່ງໄດ້ຮັບຈາກ ມະຫາວິທະຍາໄລ ປັສເຊົາ ແລະ ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດລາວ. ການຖາຍໜັງສືໃບລານ ຂອງຫໍສະໝຸດແຫງຊາດລາວ ດວຍກອງດິຈິຕອລໄດເລມຕນຕງແຕທາຍປີ 2011 ໂດຍໄດຮັບການອຸປະຖຳຈາກ ກະຊວງການຕາງປະເທດ ສສ. ເຢຍຣະມັນ.
ນອກຈາກໂຄງການ ຫໍສະໝຸດດິຈິຕອລໜັງສືໃບລານລາວແລ້ວ ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດລາວ ຍັງດຳເນີນວຽກງານປົກປັກຮັກສາໃບລານ, ວຽກງານຄົ້ນຄວ້າອື່ນໆ ຮວມເຖິງການຖ່າຍຮູບຂໍ້ມູນໂດຍລະບົບດິຈິຕອລ. ຄລິກບ່ອນນີ້ ຖ້າທ່ານສົນໃຈສະໜັບສະໜູນໂຄງການ ຕິດຕໍ່ຫາພວກເຮົາໄດ້.
ຂໍ້ມູນສະຖິຕິ
ຂໍ້ມູນສະຖິຕິໃນຕາຕະລາງລຸ່ມນີ້ ມີການປັບປຸງຕະຫລອດເວລາ ຕາມການຂຶ້ນບັນຊີຫົວເລື່ອງ ແລະ ນຳເຂົ້າຖານຂໍ້ມູນ.
ຈຳນວນເລື່ອງ ແລະ ຮູບດິຈິຕອລ ຈັດຕາມພາສາ ແລະ ຕົວອັກສອນ
| ພາສາ | ລະບົບອັກສອນ | ຈຳນວນ ບົດເລື່ອງ | ຈຳນວນ ຮູບພາບດິຈິຕອລ |
|---|---|---|---|
| Monolingual Pali | Tham Lao | 834 | 44,256 |
| Tham Lan Na | 4 | 78 | |
| Tham Lue | 20 | 570 | |
| Khom | 58 | 5,984 | |
| Other | 1 | 6 | |
| ພາສາປາລີພ້ອມພາສາພື້ນເມືອງ | Tham Lao | 7,939 | 308,270 |
| Lao Buhan | 88 | 2,964 | |
| Tham Lan Na | 232 | 6,228 | |
| Tham Lue | 836 | 29,007 | |
| Lik Tai Nuea | 22 | 3,457 | |
| Khom | 29 | 1,313 | |
| Thai | 1 | 30 | |
| Lao | Tham Lao | 8,909 | 343,051 |
| Lao Buhan | 722 | 31,337 | |
| Tham Lan Na | 6 | 215 | |
| Tham Lue | 10 | 395 | |
| Khom | 32 | 2,073 | |
| Other | 2 | 110 | |
| Lan Na | Tham Lao | 4 | 195 |
| Tham Lan Na | 239 | 6,439 | |
| Khom | 1 | 83 | |
| Tai Lue | Tham Lao | 6 | 215 |
| Lao Buhan | 2 | 80 | |
| Tham Lan Na | 1 | 38 | |
| Tham Lue | 850 | 29,373 | |
| Lik Tai Nuea | 5 | 653 | |
| Other | 1 | 51 | |
| Tai Nuea | Tham Lue | 4 | 267 |
| Lik Tai Nuea | 204 | 26,651 | |
| Tai Dam | Tai Dam | 1 | 32 |
| Thai | Tham Lao | 8 | 390 |
| Khom | 6 | 273 | |
| Thai | 3 | 58 | |
| Other | Lao Buhan | 1 | 59 |
| Other | 3 | 142 | |
| ຈຳນວນເລື່ອງທັງໝົດອັນເປັນພາສາປາລີລ້ວນ | 917 | ||
| ຈຳນວນເລື່ອງທັງໝົດອັນເປັນພາສາປາລີພ້ອມພາສາພື້ນເມືອງ | 1,215 | ||
ຈຳນວນເລື່ອງ ແລະ ຮູບດິຈິຕອລ ຈັດຕາມປະເພດເນື້ອຫາ
| ປະເພດເນື້ອຫາ | ຈຳນວນ ບົດເລື່ອງ | ຈຳນວນ ຮູບພາບດິຈິຕອລ |
|---|---|---|
| Abhidhamma | 384 | 20,232 |
| Anisong / Salong / Song | 349 | 4,224 |
| Astrology | 100 | 4,097 |
| Buddhist Chronicle | 854 | 29,031 |
| Buddhist Tale | 652 | 18,773 |
| Chanting | 281 | 5,888 |
| Custom / Ritual | 325 | 5,403 |
| Didactics | 300 | 6,531 |
| Folk Tale | 398 | 15,189 |
| General Buddhism | 710 | 35,147 |
| Jataka | 2,449 | 113,105 |
| Law | 337 | 9,931 |
| Medicine / Magic | 260 | 4,825 |
| Miscellany | 119 | 4,127 |
| Philology | 347 | 14,782 |
| Secular History | 219 | 10,401 |
| Secular Literary Work | 1,399 | 60,040 |
| Sutta | 1,517 | 76,721 |
| Undetermined | 65 | 2,606 |
| Vinaya | 929 | 56,082 |
ຈຳນວນເລື່ອງ ແລະ ຮູບດິຈິຕອລ ຈັດຕາມສະຖານທີ່ ຂອງຕົ້ນສະບັບ
| ບ່ອນເກັບມ້ຽນ | ຈຳນວນ ບົດເລື່ອງ | ຈຳນວນ ຮູບພາບດິຈິຕອລ |
|---|---|---|
| National Library of Laos | 1,313 | 53,714 |
| Luang Prabang Provincial Museum | 1,646 | 53,340 |
| Vat Mai Suvannaphumalam | 2,035 | 50,694 |
| Vientiane Capital | 1,997 | 82,268 |
| Phongsali Province | 21 | 749 |
| Luang Namtha Province | 507 | 39,082 |
| Udomsai Province | 26 | 1,328 |
| Bokaeo Province | 54 | 3,230 |
| Luang Prabang Province | 4,352 | 140,594 |
| Sainyabuli Province | 948 | 31,920 |
| Siang Khuang Province | 42 | 1,321 |
| Vientiane Province | 283 | 11,981 |
| Bolikhamsai Province | 262 | 12,033 |
| Khammuan Province | 428 | 20,274 |
| Savannakhet Province | 1,496 | 69,769 |
| Salavan Province | 248 | 7,455 |
| Campasak Province | 1,026 | 58,929 |
| Attapue Province | 115 | 3,881 |
ຈຳນວນເລື່ອງ ແລະ ຮູບດິຈິຕອລ ຈັດຕາມວັດສະດຸຂີດຂຽນ
| ວັດສະດຸ | ຈຳນວນ ບົດເລື່ອງ | ຈຳນວນ ຮູບພາບດິຈິຕອລ |
|---|---|---|
| ໃບລານ | 11,342 | 446,016 |
| ເຈ້ຍສາ | 447 | 39,554 |
| ເຈ້ຍຂ່ອຍ | 0 | 0 |
| ອື່ນໆ | 16 | 747 |
ຂໍ້ມູນດ້ານເຕັກນິກ
ການປ່ຽນຮູບຈາກໄມໂຄຼຟີມເປັນ ຮູບດິຈິຕອລ ແລະ ຂະບວນການປັບປຸງຮູບ
ເຄື່ອງສະແກນທີ່ໃຊ້ໃນການປ່ຽນຮູບຖ່າຍໄມໂຄຼຟີມ ຂອງໂຄງການ PLMP ໃຫ້ເປັນຮູບ ດິຈິຕອລ ແມ່ນເນັກສະແກນ ເອັກຄລິພສ (NextScan Eclipse), ໄດ້ສະແກນຮູບດ້ວຍຄວາມຖີ່ 300 ppi ເປັນພາບຂາວດຳເປັນເງົາສີເທົາ ໂດຍປັບຈັດຖ່າຍເປັນກຸ່ມໆແຕ່ລະກໍ້ໄມໂຄຼຟີມ, ເພື່ອປັບປຸງໃຫ້ຮູບເບິ່ງແຈ້ງຂຶ້ນ ກໍໄດ້ນຳໃຊ້ໂປຼແກຣມ Adobe Photoshop CS3, ThumbsPlus 7 Professional ແລະ ຊອບແວສະເພາະ ອັນສ້າງຂຶ້ນມາໂດຍບໍລິສັດ ແຮມັນ ອຸນທ໌ ແຄຼເມີ.
ຍ້ອນວ່າຮູບມີຈຳນວນຫລວງຫລາຍ ຈຶ່ງບໍ່ສາມາດປັບປຸງຮູບແຕ່ລະຮູບໃຫ້ຄົມແຈ້ງໄດ້, ເຖິງວ່າຮູບສ່ວນຫລາຍຈະຄົມແຈ້ງດີ ແຕ່ກໍມີບາງຮູບທີ່ຄຸນນະພາບບໍ່ສະເໝີກັນ ທັງນີ້ຍ້ອນຕົ້ນສະບັບໃບລານບໍ່ແຈ້ງພຽງພໍ ຫລື ຄຸນນະພາບຂອງສຳເນົາໄມໂຄຼຟີມ ທີ່ໃຊ້ໃນການສະແກນເປັນຮູບດິຈິຕອລບໍ່ແຈ້ງເທົ່າທີ່ຄວນ (ສ່ວນຕົ້ນສະບັບໄມໂຄຼຟີມນັ້ນຮັກສາໄວ້ຢູ່ນະຄອນຫລວງ ວຽງຈັນ). ຢ່າງໃດກໍຕາມ ຫລັງຈາກດາວໂລດຮູບດິຈິຕອລຈາກເວັບໄຊແລ້ວ ທ່ານສາມາດປັບປຸງຄຸນນະພາບຮູບໄດ້ພໍສົມຄວນ ໂດຍນຳໃຊ້ຊອບແວຕ່າງໆເຊັ່ນ Adobe Photoshop ເປັນຕົ້ນ.
ຄລິກບ່ອນນີ້ ເພື່ອເບິ່ງວິທີປັບປຸງຮູບຖ່າຍດິຈິຕອລໃຫ້ແຈ້ງຂຶ້ນ.
ການຖາຍພາບໜັງສືໃບລານ ຢູຫໍສະໝຸດແຫງຊາດລາວ ໄດໃຊກອງດິຈິຕອລ ນີຄອນ D300s ປະກອບດວຍເລັນ ນີຄອນ 35 ມມ f/1.8 DX ໂດຍຕງໃສ Kaiser Fototechnik copy stand ພອມກັບລະບົບໄຟ. ກອງຖ່າຍໄດຕກັບຄອມພິວເຕີ MacBook Pro ໂດຍໃຊຊອບແວ Nikon Camera Control Pro 2. ຮູບຖາຍໄດຜານການປັບປຸງ ໂດຍໃຊຊອບແວ Adobe LightRoom 3 ການລົງໝາຍເລກໜາລານໄດໃຊ Adobe Photoshop.
ຖານຂໍ້ມູນ ແລະ ເວັບໄຊ
ຫໍສະໝຸດດິຈິຕອລໜັງສືໃບລານລາວ ສ້າງຂຶ້ນໂດຍນຳໃຊ້ຊອບແວ ຊື່ວ່າ ຣູບີອອນເຣລ໌ສ (Ruby on Rails) ເນື້ອຫາປະຈຳເວັບໄຊ ໄດ້ສ້າງຂຶ້ນໂດຍໃຊ້ພາສາ HTML, CSS ແລະ Javascript. ຖານຂໍ້ມູນລວມ ໄດ້ເກັບໄວ້ຢູ່ທີ່ເຊີເວີ ລະບົບ ຊູຊີເອັນເຕີພຼາຍສ ລາຍນັກສ (Suse Enterprise Linux server) ເຊິ່ງຕັ້ງ ແລະ ໄດ້ຮັບການເບິ່ງແຍງ ຢູ່ພະແນກອາຊີອາຄະເນ ຫໍສະໝຸດແຫ່ງລັດ ປະຈຳກຸງແບັກແລັງ ປະເທດ ສ.ສ. ເຢຍຣະມັນ. ຖານລະຫັດດູແລເບິ່ງແຍງໂດຍໃຊ້ ກິດ (Git) ຮ່ວມກັບ ຄາປິສຕຼາໂນ (Capistrano).
ຮູບພາບດິຈິຕອລ ມີການເກັບມ້ຽນໃນຮູບແບບ JPEG ແລະ ຂໍ້ມູນກ່ຽວຂ້ອງເກັບມ້ຽນໄວ້ໃນຖານຂໍ້ມູນ ມາຍເອັສຄິວແອວ MySQL ແລະ ເອີ້ນມານຳໃຊ້ໂດຍ ແອັກຕີບແຣກຄອຣ໌ດ (ActiveRecord) ເຊິ່ງແມ່ນເປັນອົງປະກອບຂອງຊອບແວ ຣູບີອອນເຣລ໌ສ.
ການກຳນົດຊື່ຮູບດິຈິຕອລ
ວິທີກຳນົດຊຮູບດິຈິຕອລທຖາຍທອດມາຈາກໄມໂຄຼຟິມ ມີດງນ :
PLMPaaaa_bbb_ccccccccccc_dd_eee_J72.jpg
ໝາຍຄວາມວ່າ aaaa 4 ໂຕນີ້ແມ່ນເລກກໍ້ໄມໂຄຼຟີມ PLMP, bbb 3 ໂຕນີ້ແມ່ນອັນດັບຮູບພາບໃນກໍ້ຟີມ, ccccccccccc 11 ໂຕນີ້ແມ່ນເລກລະຫັດປະຈຳມັດຄຳພີໃບລານໃນໂຄງການ PLMP, dd 2 ໂຕນີ້ແມ່ນເລກພິສູດເລື່ອງພາຍໃນມັດ, ແລະ eee 3 ໂຕນີ້ແມ່ນເລກອັນດັບຮູບດິຈິຕອລພາຍໃນຫົວເລື່ອງໜຶ່ງ.
ດັ່ງນັ້ນຊື່ຂອງຮູບດິຈິຕອລແຕ່ລະຮູບຈຶ່ງກຳນົດສະຖານທີ່ ໃນຄັງໄມໂຄຼຟີມ PLMP ທັງເລກລະຫັດສະເພາະແຕ່ລະເລື່ອງໃນຄັງຂໍ້ມູນ PLMP ຊື່ຮູບດິຈິຕອລຈຶ່ງພິສູດບ່ອນເກັບມ້ຽນປະເພດເນື້ອຫາ ແລະ ມັດຄຳພີໃບລານ ຂອງຫົວເລື່ອງຕົວຈິງ ຢ່າງໃດກໍ່ຕາມບາງຄັ້ງເລກລະຫັດໃບສຳຫລວດ PLMP ທີ່ປາກົດຢູ່ດ້ານລຸ່ມພາບດິຈິຕອລນັ້ນ ກໍ່ຕ້ອງໄດ້ມີການແກ້ໄຂໃຫ້ຖືກຕ້ອງໃນຫໍສະໝຸດດິຈິຕອລໜັງສືໃບລານ ກໍລະນີດັ່ງກ່າວໄດ້ບັນທຶກໄວ້ຕາມຫົວຂໍ້ໝາຍເຫດ.
ນອກຈາກຮູບດິຈິຕອລໜັງສືໃບລານແລ້ວ ໃບສຳຫລວດຂໍ້ມູນຂອງ PLMP (ເທົ່າທີ່ມີຢູ່) ກໍ່ໄດ້ຮັບການຖ່າຍເປັນຮູບດິຈິຕອລຄືກັນ ເຊິ່ງທຳມະດາມີຢູ່ 2 ຮູບ ຄື DS1 ແລະ DS2.
ໝາຍເຫດ : ຮູບດິຈິຕອລທີ່ຊ້ຳກັນ ຫລື ອ່ານບໍ່ອອກໄດ້ຖືກຕັດອອກຈາກຖານຂໍ້ມູນ ໝາຍຄວາມວ່າລຳດັບເລກຂອງຮູບໃນກໍ້ໄມໂຄຼຟີມ (bbb) ບາງຄັ້ງບໍ່ລຽງກັນສະເໝີໄປ. ສ່ວນລຳດັບເລກຂອງດິຈິຕອລ ພາຍໃນແຕ່ລະຫົວເລື່ອງ (eee) ນັ້ນເປັນຕາມລຳດັບລຽງກັນສະເໝີ.
ວິທີກຳນົດຊຮູບສີທຖາຍດວຍກອງດິຈິຕອລ ມີດງນ : PLMP9999_000_ccccccccccc_dd_eee_J72.jpg
ການຕິດຕໍ່
ຄລິກບ່ອນນີ້ເພື່ອຕິດຕໍ່ຫາ ຫໍສະໝຸດດິຈິຕອລໜັງສືໃບລານລາວ.
ຮະຣັນ ຮຸນດີອຸສ© ໂຄງການປົກປັກຮັກສາໜັງສືໃບລານລາວ, ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດລາວ
ທ່ານສາມາດນຳໃຊ້ຮູບ JPEG ນີ້ໄດ້ເພື່ອການສຶກສາທາງເວັບໄຊທ໌ ຫລື ປະກອບບົດຄົ້ນຄວ້າ. ຖ້າຫາກທ່ານຕ້ອງການຮູບຄຸນນະພາບດີເພື່ອໃຊ້ໃນການພິມ ກະລຸນາຕິດຕໍ່ ຫໍສະໝຸດດິຈິຕອລໜັງສືໃບລານລາວ.-
ວິທີເຮັດໃບລານ
ຈົວນ້ອຍເຝິກຝົນວິຊາເຮັດໃບລານ. 1. ຄັດເລືອກເອົາໃບລານ. ວັດມະໂນລົມ, ແຂວງຫລວງພະບາງ, 1999. 
ຮະຣັນ ຮຸນດີອຸສ© ໂຄງການປົກປັກຮັກສາໜັງສືໃບລານລາວ, ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດລາວ
ທ່ານສາມາດນຳໃຊ້ຮູບ JPEG ນີ້ໄດ້ເພື່ອການສຶກສາທາງເວັບໄຊທ໌ ຫລື ປະກອບບົດຄົ້ນຄວ້າ. ຖ້າຫາກທ່ານຕ້ອງການຮູບຄຸນນະພາບດີເພື່ອໃຊ້ໃນການພິມ ກະລຸນາຕິດຕໍ່ ຫໍສະໝຸດດິຈິຕອລໜັງສືໃບລານລາວ.-
ວິທີເຮັດໃບລານ
ຈົວນ້ອຍເຝິກຝົນວິຊາເຮັດໃບລານ. 2. ສອຍໃບລານທີ່ຄັດເລືອກແລ້ວ. ວັດມະໂນລົມ, ແຂວງຫລວງພະບາງ, 1999. 
ຮະຣັນ ຮຸນດີອຸສ© ໂຄງການປົກປັກຮັກສາໜັງສືໃບລານລາວ, ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດລາວ
ທ່ານສາມາດນຳໃຊ້ຮູບ JPEG ນີ້ໄດ້ເພື່ອການສຶກສາທາງເວັບໄຊທ໌ ຫລື ປະກອບບົດຄົ້ນຄວ້າ. ຖ້າຫາກທ່ານຕ້ອງການຮູບຄຸນນະພາບດີເພື່ອໃຊ້ໃນການພິມ ກະລຸນາຕິດຕໍ່ ຫໍສະໝຸດດິຈິຕອລໜັງສືໃບລານລາວ.-
ວິທີເຮັດໃບລານ
ຈົວນ້ອຍເຝິກຝົນວິຊາເຮັດໃບລານ. 3. ຕົ້ມໃບລານທີ່ສອຍແລ້ວ. ວັດມະໂນລົມ, ແຂວງຫລວງພະບາງ, 1999. 
ຮະຣັນ ຮຸນດີອຸສ© ໂຄງການປົກປັກຮັກສາໜັງສືໃບລານລາວ, ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດລາວ
ທ່ານສາມາດນຳໃຊ້ຮູບ JPEG ນີ້ໄດ້ເພື່ອການສຶກສາທາງເວັບໄຊທ໌ ຫລື ປະກອບບົດຄົ້ນຄວ້າ. ຖ້າຫາກທ່ານຕ້ອງການຮູບຄຸນນະພາບດີເພື່ອໃຊ້ໃນການພິມ ກະລຸນາຕິດຕໍ່ ຫໍສະໝຸດດິຈິຕອລໜັງສືໃບລານລາວ.-
ວິທີເຮັດໃບລານ
ຈົວນ້ອຍເຝິກຝົນວິຊາເຮັດໃບລານ. 4. ຕາກໃບລານທີ່ຕົ້ມແລ້ວ. ວັດມະໂນລົມ, ແຂວງຫລວງພະບາງ, 1999. 
ຮະຣັນ ຮຸນດີອຸສ© ໂຄງການປົກປັກຮັກສາໜັງສືໃບລານລາວ, ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດລາວ
ທ່ານສາມາດນຳໃຊ້ຮູບ JPEG ນີ້ໄດ້ເພື່ອການສຶກສາທາງເວັບໄຊທ໌ ຫລື ປະກອບບົດຄົ້ນຄວ້າ. ຖ້າຫາກທ່ານຕ້ອງການຮູບຄຸນນະພາບດີເພື່ອໃຊ້ໃນການພິມ ກະລຸນາຕິດຕໍ່ ຫໍສະໝຸດດິຈິຕອລໜັງສືໃບລານລາວ.-
ວິທີເຮັດໃບລານ
ຈົວນ້ອຍເຝິກຝົນວິຊາເຮັດໃບລານ. 5. ຕັດໃບລານໃຫ້ເປັນຊົງ ກ່ອນນຳໄປຕາກ ແລະ ຮີດຕື່ມອີກ. ວັດມະໂນລົມ, ແຂວງຫລວງພະບາງ, 1999.